Küçük kemirgenler ve tavşanlar, sessiz oldukları ve az yer kapladıkları için çoğu zaman "kolay" evcil hayvanlar sayılır. Oysa bu canlıların bakımı, kedi ya da köpek bakımından daha basit değil, yalnızca farklıdır. Doğru kafes düzeni, doğru yem ve düzenli sosyal temas sağlanmadığında bu hayvanlar hızla stres belirtileri gösterir ve sağlık sorunları yaşar. Aşağıda tavşan hamster kobay bakımı konusunda yeni başlayan birinin bilmesi gereken temel başlıkları, kafes kurulumundan beslenmeye ve günlük etkileşime kadar sırayla ele alıyoruz.
İlk adım, bu üç türü birbirine karıştırmamaktır. Petshoplarda hepsi aynı reyonda satılsa da yaşam biçimleri belirgin şekilde ayrışır.
Bu farklar, evinize hangi hayvanı alacağınıza karar verirken belirleyici olmalı. Evde uzun süre kimse bulunmuyorsa, akşam saatlerinde aktifleşen bir hamster günlük ritminize daha çok uyabilir; çocuklu bir ailede ise elle taşınmaya daha toleranslı olan kobay genellikle daha uygun bir seçimdir.
Piyasadaki hazır kafeslerin büyük kısmı, üzerinde yazan hayvan için aslında küçüktür. Temel kural şudur: hayvan kafeste tam boy uzanabilmeli, tavşan ve kobay birkaç adım koşabilmeli, hamster ise kesintisiz kazabileceği bir alt katmana sahip olmalıdır.
Tel zeminli kafesler tavşan ve kobayların ayak tabanlarında yara açar; her zaman düz zemin tercih edin. Altlık olarak tozsuz kağıt bazlı ürünler veya kavak talaşı kullanılabilir. Çam ve sedir talaşı, uçucu yağları nedeniyle solunum yollarını tahriş edebilir. Hamsterlar için altlık en az 15–20 santimetre derinlikte olmalı ki doğal kazma davranışını sürdürebilsin.
Kafesin konumu da en az içeriği kadar önemlidir. Doğrudan güneş alan pencere önü, radyatör yanı, ani hava akımı olan koridorlar ve televizyonun hemen yanı uygun değildir. Evin sakin ama tamamen ıssız olmayan bir köşesi idealdir. Ev ortamını genel olarak nasıl düzenleyeceğinizle ilgili ayrıntılar, sitedeki ev ortamı hazırlama rehberinde daha kapsamlı anlatılıyor.
Tavşan ve kobayların sindirim sistemi sürekli çalışmak üzere tasarlanmıştır ve dişleri ömür boyu uzar. Bu iki nedenden dolayı kaliteli kuru ot (çayır otu), günlük beslenmenin yaklaşık %80'ini oluşturmalı ve kafeste her an bulunmalıdır. Pelet yem tamamlayıcıdır, ana besin değildir.
| Tür | Temel besin | Günlük ek | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Tavşan | Sınırsız kuru ot | Bir avuç yeşil yaprak, az miktar pelet | Ani yem değişikliği sindirimi durdurabilir |
| Kobay | Sınırsız kuru ot | C vitamini içeren taze sebze, kobay peleti | C vitamini eksikliği yaygın bir sorundur |
| Hamster | Tohum-tahıl karışımı | Küçük parça sebze, ara sıra protein | Şekerli meyve ve hazır atıştırmalıklar sınırlı |
Çikolata, soğan, sarımsak, avokado ve tuzlu insan yiyecekleri hiçbir türe verilmemelidir. Marul gibi çok sulu yeşillikler ishale yol açabilir; roka, maydanoz, dolmalık biber gibi seçenekler daha güvenlidir. Porsiyon ölçüsü ve öğün düzeni konusunda genel beslenme planı yazısındaki mantık, küçük hayvanlar için de geçerlidir: az ama düzenli, ani değişiklik olmadan.
Küçük hayvanlar avlanan türlerdir; bu yüzden ani hareket, yüksek ses ve yukarıdan uzanan eller onları korkutur. Güven kurmak zaman alır ve acele edildiğinde geriye gider.