Kedilerin bağımsız hayvanlar olduğu düşüncesi yaygındır, ama pek çok kedi sahibi işe gitmek için kapıyı kapattığında evde neler yaşandığını fark etmez. Eve dönüldüğünde devrilmiş saksılar, kum kabının dışına yapılmış tuvalet ya da kapının önünde bekleyen, sesi kısılmış bir kedi karşılaşılan tablo olabilir. Bu davranışların bir kısmı sıkılmaktan kaynaklanır; bir kısmı ise kedi ayrılık anksiyetesi denilen, kedinin bağlandığı kişiden uzak kalmayı gerçek bir tehdit olarak algıladığı bir stres durumudur. Yeni kedi sahipleri için en zor yanı, bu belirtileri "inatçılık" ya da "yaramazlık" sanmaktır. Oysa doğru bakış açısıyla ele alındığında durum büyük ölçüde iyileştirilebilir.
Ayrılık anksiyetesi, kedinin güvenli bulduğu kişi ya da rutin ortadan kalktığında ortaya çıkan yoğun huzursuzluktur. Kedi yalnız kalmayı sevmediği için değil, yalnız kaldığında ne olacağını öngöremediği için gerilir. Kedilerde öngörülebilirlik güven demektir; günün akışı bozulduğunda tedirginlik başlar.
Bu durumun ortaya çıkmasını kolaylaştıran bazı geçmiş ve çevre koşulları vardır:
Yani sorun kedinin karakterinden çok, öğrendiği ilişki biçiminden ve evin sunduğu ortamdan kaynaklanır. Bu da iyi haberdir: ikisi de değiştirilebilir.
Anksiyeteye bağlı davranışların ayırt edici özelliği, siz evden ayrıldığınızda ya da ayrılma hazırlığı yaptığınızda yoğunlaşmasıdır. Çanta sesi, ayakkabı giymek, anahtar şıngırtısı gibi işaretler kediyi çoktan huzursuz etmeye başlar.
Burada önemli bir uyarı var: bu belirtilerin hemen hepsi tıbbi sorunlarla da örtüşür. İdrar yolu enfeksiyonu tuvalet dışına yapmaya, cilt problemi aşırı yalamaya, hipertiroidi huzursuzluğa yol açabilir. Bu yüzden davranış eğitimine geçmeden önce veteriner muayenesi ilk adım olmalıdır. Yaygın sağlık problemlerini ve kedilerde nelere dikkat edileceğini anlatan bölümler bu ayrımı yapmanızda yardımcı olur.
Amaç kediye "yalnız kalmak sıkıcı ama tehlikeli değil" mesajını vermektir. Bunu üç yönlü çalışarak sağlarsınız: ortamı zenginleştirmek, ayrılık anını sıradanlaştırmak ve rutini sabitlemek.
Yalnız geçen saatler boş geçmemeli. Kedinin tırmanabileceği dikey alanlar, pencere kenarında güvenli bir gözlem noktası, saklanabileceği kapalı bir kutu ya da yatak, farklı dokularda tırmalama tahtaları temel gereksinimlerdir. Yemeği düz kaptan vermek yerine yavaşlatıcı kap veya ödül topu kullanmak, beslenmeyi zihinsel bir uğraşa çevirir. Evi kedinin ihtiyaçlarına göre düzenlemek, ev ortamı hazırlığı konusunun en pratik uygulamalarından biridir.
Çıkarken uzun uzun veda etmek, sarılmak, "hemen döneceğim" demek kediye "şimdi kötü bir şey olacak" sinyali verir. Bunun yerine sessizce çıkın. Döndüğünüzde de kapıda coşkulu bir karşılama töreni yapmayın; üstünüzü değiştirin, sakinleşmesini bekleyin, sonra ilgi gösterin. Aynı şekilde anahtar sesi, çanta almak gibi tetikleyicileri gün içinde hiç çıkmadan defalarca tekrarlayın; bu işaretler anlamını yitirdikçe stres de azalır.
Bir dakikalık ayrılıklarla başlanır. Çıkın, kapıyı kapatın, kedi tepki vermeden geri dönün. Sonra iki dakika, beş dakika, on beş dakika... Süreyi düz bir çizgide değil, inip çıkarak arttırmak daha iyi sonuç verir. Kedi bir aşamada ağlamaya veya tırmalamaya başlarsa süreyi kısaltıp bir önceki başarılı seviyeye dönün.
Cezalandırma b